Hy vọng có một ngày...

 Tây Trường Sơn mùa mưa bão 2013

Trong dãy Trường Sơn nơi tôi ở, có một làng sống như xa lạ với thế giới văn minh hôm nay. Có một làng, dân vẫn hồn nhiên, cởi mở, không than nghèo khổ dù thiếu đất canh tác. Có một làng mà cưới hỏi vẫn theo sự sắp đặt của gia đình. Người con như gắn liền với tài sản hiếm hoi của gia đình, nên cưới hỏi cũng là dịp thương lượng, trao đổi những mong có cuộc sống vật chất khá hơn.
Có một em gái đang học lớp 8, bỗng phải nghỉ ngang để lập gia đình. Và để “hợp thức hóa” với đạo cũng như đời, giấy tờ đều ghi 17 tuổi. Ở một nơi mà đa số dân làng mù chữ, khái niệm về thời gian là điều xa lạ, mù mờ - không người già nào biết rõ mình bao nhiêu tuổi – nơi mà cái quốc, cái rìu mới là lẽ sống của gia đình, thì chuyện giấy tờ, khai sinh … cần lúc nào thì làm lúc đó, cần bao nhiêu tuổi thì ghi bấy nhiêu (!) Ở một nơi mà khi hỏi:

Cho một dự án cà phê

       Người dân tộc vùng Tây Nguyên xưa nay sống với rừng, với đất. Chăn nuôi trồng trọt là nguồn thu nhận chính của họ. Khi kinh tế phát triển, kỹ thuật mới, canh tách cho năng xuất cao hơn, thay cho cách làm cũ. Nhưng người Jrai phần đông vẫn chưa vượt qua ngưỡng đó!
 
     Vùng Yali được quy hoạch cho cây cao su và cà phê. Với vài sào đất còn lại, dân làng Jrai cũng có nhiều nhà trồng cà phê. Nhưng năng suất thì... còn lâu lắm mới bằng 1/2 năng suất người Kinh đang làm.
 

     Dự án hỗ trợ kỹ thuật đã được chính quyền triển khai, hỗ trợ, vốn. Nhưng thành quả thật hạn chế, nếu không muốn nói là thất bại!
    
     Cộng đoàn Nt Yali cũng nỗ lực xây dựng dự án giúp họ canh tác cà phê cho năng suất khá hơn, để thoát cảnh nghèo. Dự án phối hợp kiểu làm việc "Quỹ Tín Dụng nhỏ" với sự hướng dẫn của các cán sự xã hội, nông dân có kinh nghiệm với cây cà phê và nhất là nguồn vốn từ những hiệp hội (NGO) khác nhau.